* ریاضی ۱، آپوستل
* ریاضی ۲، آپوستل
* معادلات،بویس & سیمونز
* ریاضی مهندسی چرچیل & تین مینت یو
* استاتیک، مریام & بیر- جانسون
* مقاومت ۱ و۲ – بیر- جانسون& پوپوف
* طراحی ۱، شیگلی
* طراحی ۲، شیگلی
* سیالات ۱، استریتر & شیمز & سیالات نوشته نادر نبهانی انتشارات دانشگاه شریف
* سیالات ۲، استریتر & شیمز & سیالات نوشته نادر نبهانی انتشارات دانشگاه شریف
* ترمودینامیک ۱، ونوایلن
* ترمودینامیک ۲، ونوایلن
* انتقال حرارت ۱، اینکروپرا & هولمن
* انتقال حرارت ۲، اینکروپرا & هولمن
* دینامیک، مریام & دینامیک نوشته دکتر نیکخواه بهرامی
* دینامیک ماشین، مارتین & اچ مابی
* ارتعاشات، تامسون & حلالمسائل سری شومز (SETO)
* کنترل، اگاتا & درف (DORF)
مکانیک،
مکانیک، یعنی تعمیر خودرو؛ و مهندس مکانیک، یعنی فردی با دست های
آلوده به بنزین یا روغن ماشین! چنین دیدگاهی را می توانید در بین تعداد
قابل توجهی از عامه مردم و حتی داوطلبان آزمون سراسری بیابید در
حالی که رشته مهندسی مکانیک به جز یک درس تک واحدی، تقریبآ
هیچ ارتباطی با شغل مکانیک ماشین ندارد. رشته مهندسی مکانیک در
بر گیرنده ی تمامی علوم و فنونی است که با تولید، تبدیل و استفاده از
انرژی، ایجاد و تبدیل حرکت و انجام کار، تولید و ساخت قطعات و
ماشین آلات و به کار گیری مواد مختلف در ساخت آنها و همچنین
طراحی و کنترل سیستم های مکانیکی، حرارتی و سیالاتی مرتبط
میباشد. مهندسی مکانیک دارای گرایش های <طراحی جامدات>،
<طراحی سیالات>،<ساخت و تولید> و <مهندسی دریا> میباشد.
گرایش حرارت و سیالات: در این گرایش، عوامل موثر بر خواص
مختلف حرکت سیال به خصوص سیال داغ مطالعه می شود.
بر اثر عبور سیال از محیط نیروهایی مانند نیروهایی که در
نتیجه ی عبور خود در محل ایجاد می کند یا تغییر طول های
ناشی از افزایش یا کاهش دما در اعضای مختلف یک
دستگاه،بررسی می شود. گرایش طراحی جامدات: مهندس طراح جامدات
باید تمامی نیرو ها و گشتاورهایی را که به هر عضو ماشین وارد می شود
بررسی کرده و بهترین حالت قطعه ی مورد نظر را برای تمامی آن
نیروها و گشتاورها و همچنین برای داشتن بهترین کارایی بدست آورد
و کارایی مناسب آن قطعه را در زمان طولانی تضمین کند. هچنین
طراحی سیستم، طراحی ماشین های تراش،فرز،چاپ و قسمت های
تعلیق، سیستم های انتقال قدرت و دینامیک یک خودرو، توسط
مهندسی این گرایش طراحی می شود. در ضمن در یک هواپیما
قسمتهای مربوط به فرود، پرواز، کنترل پرواز به نحوی مربوط
به طراحی جامدات است. گرایش ساخت و تولید: یک قطعه باید
به چه روشی ساخته شودتا دارای تولیدی سریع، ارزان و همچنین
کیفیت مناسب و وقت و کاریی مطلوب باشد. پاسخ به این سوال
مهم، بر عهده ی مهندسین گرایش ساخت و تولید است. گرایش
ساخت و تولید به زمینه های کاربردی مهندسی مکانیک می پردازد
و مهندس این گرایش در زمینه شکل دادن فلزات، طراحی قالب ها
و ساخت قطعه های گوناگون فعالیت می کند. گرایش مهندسی دریا:
دانشجوی مهندسی دریا گرایش کشتی سازی مسائلی از قبیل طراحی بدنه،
استحکام بدنه، سیستم های پیشرانه، پایداری کشتیدر مقابل امواج کناری
و جانبی کشتی طراحی سیستم های مربوط به ناوبری را مطالعه می کند.
به عبارت دیگر یک مهندس دریا، مهندس مکانیکی است که در کاربرد های
دریایی مشغول به کار می شود. گفتنی است که این گرایش تنها در دانشگاه صنعتی شریف
ارائه می شود و در دانشگاهای دیگر به عنوان یک رشته مجزا مطرح می شود.
The end
یک برنامه نویس و یک مهندس در یک مسافرت طولانی هوایی کنار یکدیگر در هواپیما نشسته بودند . برنامه نویس رو به مهندس کرد و گفت : مایلی با همدیگر بازی کنیم ؟ مهندس که میخواست استراحت کند محترمانه عذر خواست و رویش را به طرف پنجره برگرداند و پتو را روی خودش کشید . برنامه نویس دوباره گفت : بازی سرگرم کننده ای است . من از شما یک سوال میپرسم و اگر شما جواب را نمیدانستید پنج دلار به من بدهید . بعد شما از من یک سوال میکنید و اگر من جوابش را نمیدانستم من پنج دلار به شما میدهم . مهندس مجددا معذرت خواست و چشمهایش را روی هم گذاشت تا خوابش ببرد . این بار برنامه نویس پیشنهاد دیگری داد . گفت : خب اگر شما سوال مرا جواب ندادید پنج دلار بدهید ولی اگر من نتوانستم سوال شما را جواب بدهم پنجاه دلار به شما میدهم . این پیشنهاد چرت مهندس را پاره کرد و رضایت داد که با برنامه نویس بازی کند . برنامه نویس نخستین سوال را مطرح کرد : فاصله زمین تا ماه چقدر است ؟ مهندس بدون اینکه کلمه ای به زبان آورد دست به جیبش کرد و پنج دلار به برنامه نویس داد . حالا نوبت خودش بود . مهندس گفت : آن چیست که وقتی از تپه بالا میرود سه پا دارد و وقتی پایین میاید چهار پا ؟ برنامه نویس نگاه تعجب آوری کرد و سپس به سراغ کامپیوتر قابل حملش رفت و تمام اطلاعات موجود در آن را مورد جستجو قرار داد . آنگاه ازطریق مودم بیسیم کامپیوترش به اینترنت وصل شد و اطلاعات موجود در کتابخانه کنگره آمریکا را هم جستجو کرد . سپس برای تمام همکارانش پست الکترونیکی فرستاد و سوال را با آنها در میان گذاشت و با یکی دو نفر هم گپ (chat) زد ولی آنها هم نتوانستند کمکی کنند . بالاخره بعد از سه ساعت مهندس را از خواب بیدار کرد و پنجاه دلار به او داد. مهندس مودبانه پنجاه دلار را از او گرفت و رویش را برگرداند تا دوباره بخوابد . برنامه نویس بعد از کمی مکث او را را تکان داد و گفت : خب جواب سوالت چه بود ؟مهندس دوباره بدون اینکه کلمه ای بر زبان آورد دست در جیبش کرد و پنج دلار به برنامه نویس داد و رویش را برگرداند و خوابید ........
چشمانداز شغلی مهندسان مکانیک، امیدبخش و بااستحکام است. برای مثال، در ایالات متحد آمریکا، رشد شغلها و حرفههای مربوط به مهندسی مکانیک، هر سال حدود ۱۶٪ (۳۵ هزار شغل) است و انتظار میرود این آهنگ رشد تا سال ۲۰۰۸ میلادی حفظ شود. مهندسان مکانیک از روزگاران گذشته تا به امروز، اغلب در بخشهای صنعتی زیر نقش عمدهای ایفا میکنند:
هوا فضا، خودروسازی، واحدهای شیمیایی، فن آوری نانو، رایانه و الکترونیک، ساختمانسازی، انواع فرآوردههای مصرفی، انرژی، مشاوره مهندسی و بخشهای دولتی.
همچنین صنعت پزشکی و داروسازی، فرصتهای شغلی هیجانانگیزی را برای مهندسان مکانیک به وجود آوردهاند تا نیروها و دانشهای زیستی را در هم بیامیزند. همچنین فرصت شغلی این رشته در ایران نسبت به رشتههای دیگر بسیار مناسب است.
چند تن از مهندسان مکانیک معروف که پیش از این میزیستهاند، عبارتاند از:
- کارل (فردریش) بنز (۱۸۴۴-۱۹۲۹): مخترع موتورهای دیزلی و بنیان گذار موتورهای احتراق داخلی ( هم دوره با دایملر و می باخ)و سازنده اولین خودروی تجاری، مبدع پدال گاز در خودرو و سیستم جرقه زنی با استفاده از شمع و باتری، مخترع کلاچ و مکانیزم تعویض دنده، کاربراتور و رادیاتور نیز از اختراعات اوست.
- گوتلیب ویلهلم دایملر (۱۸۳۴-۱۹۰۰): مهندس و طراح صنعتی، به همراه می باخ مخترع اولین موتور سیکلت (دوچرخه موتور دار)و پیشرو در گسترش موتورهای احتراق داخلی، پدر بزرگ موتورهای احتراق داخلی.
- چستر کارلسون (۱۹۰۶-۱۹۶۸): دستگاه زیراکس از نوآوریهای اوست.
- ساموئل کولت (۱۸۱۴-۱۸۶۲): سازندهٔ اسلحهٔ کولت.
- سویچیرو هوندا (۱۹۰۶-۱۹۹۱): بنیانگذار شرکت معروف هوندا.
- آیزاک سینگر (سینجر) (۱۸۱۱-۱۸۷۵): سازندهٔ نخستین چرخ خیاطی خانگی.
- آلفرد برنارد نوبل: پایهگذار اندیشهٔ جایزهٔ نوبل.
- رودولف دیزل: سازندهٔ موتورهای معروف دیزل که با گازوئیل کار میکنند.
- ویلیس کریر: مخترع تهویه مطبوع
- دونالد کرن:در زمینه مبدلهای حرارتی خدمات ارزندهای بر جای نهاد و مولف کتاب heat exchanger design نیز میباشد.
- می باخ ویلهلم(۱۸۴۶-۱۹۲۹):مهندس و طراح صنعتی، صاحب نشان میباخ، همکاری با دایملر در ساخت موتورهای احتراق داخلی و موتورهای چهار زمانه، دارنده دکترای افتخاری از دانشگاه اشتوتگارت، عضو افتخاری انجمن مهندسین آلمان.
- نیکلاس اتو(۱۸۳۲-۱۸۹۱):مهندس ومخترع اولین موتور احتراق داخلی با بازدهی مطلوب، تعمیم دهنده مفهوم چهار زمانه به موتورهای احتراق داخلی.
- جیمز وات: تکمیل کننده موتور بخار و پدر انقلاب صنعتی
- مهندس مهدی بازرگان:دبیرکل فقید نهضت آزادی
- دکتر مصطفی چمران:وزیر دفاع و نماینده مردم تهران در اولین دوره مجلس شورای اسلامی
- مکانیک - نیروگاه (دانشگاه صنعت آب و برق تهران)
- مکانیک - حرارت و سیالات (فعالیت در زمینهٔ طراحی موتور های احتراق داخلی، موتورهای جت، بررسی های ایرودینامیکی، هوافضا، طراحی سیستمهای هیدرولیکی و پنوماتیکی، نیروگاههای حرارتی و برودتی و پالایشگاههای نفت و تاسیسات مکانیکی ساختمان و ... )
- مکانیک - طراحی جامدات (فعالیت در طراحی ماشین آلات صنعتی، خطوط تولید کارخانجات، طراحی سیستم های انتقال نیرو و... )
- مکانیک - ساخت و تولید (فعالیت در کارگاههای قالب سازی، ابزارسازی، جوشکاری و ساخت و تولید ماشین الات صنعتی و ...)
- مکانیک - دریا ( تنها در دانشگاه صنعتی شریف از حدود ۳ سال پیش تدریس میشود)
- مکانیک - تاسیسات(فعالیت در زمینه سیستمهای گرمایشی و سرمایشی و تهویه مطبوع و آتش نشانی و... ساختمان ها)
- مکانیک -انرژی (دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات )
- مکانیک- مهندسی خودرو ( دانشگاه علم و صنعت، شهید رجایی )
زمینههای فعالیّت مهندسی مکانیک به طور جامعتر عبارتاند از:
- در زمینهٔ طراحی:
- ماشینها و دستگاههایی که هر نوع محصولی را ساخته و بستهبندی میکنند.
- تجهیزات گردنده مانند پمپها، فشردهسازها (کمپرسورها)، دمندهها، توربوماشینها (توربینها و ...).
- موتورهای درونسوز
- مخزنهای تحت فشار، رآکتورها، مبادلهکنهای گرمایی، دیگهای بخار
- سامانههای لولهکشی
- وسیلههای نقلیه مانند خودرو، کامیون، اتوبوس، هواپیما، قطار و ...
- تجهیزات حمل مواد مانند تسمهنقّالهها، روباتها و ...
- طراحی کنترلر برای سیستمهای دینامیکی
- طراحی سیستمهای تهویه مطبوع و گرمایش و سرمایش در ساختمان ها
- در زمینهٔ تحلیل:
- شکست دستگاهها
- بهبود عملکرد و قابلیّت اطمینان
- انتقال گرما
- ارتعاشات مکانیکی، آکوستیک
- پیزوالکتریک
- در زمینهٔ آزمایش:
- آزمایش کیفیّت، امنیّت و قابلیّت اطمینانِ فرآوردهها، دستگاهها و فرآیندها
- در زمینه فرآیندهای ساخت و تولید
- فرایندهای ماشینکاری سنتی
- فرایندهای ماشینکاری غیر سنتی
- فرایندهای شکلدهی شامل شکلدهی ورقی و حجمی
- طراحی و ساخت قالبها و قیود
- روشهای اتصال و جوشکاری
- عملیات حرارتی
- روشهای ریخته گری
- مترولوژی و سیستمهای اندازه گیری
- زمینههای نوین
- فن آوری نانو
- سیستمهای میکروالکترومکانیکی (حسگری و عملگری)
- سیستمهای دارو رسانی در ابعاد نانو
- سیستمهای میکرو و نانو سیالاتی
- نانو روباتها
- همکاری با مهندسان دیگر رشتهها (مانند مهندسی عمران، برق، شیمی و ...) به منظور طراحی واحدهای تولیدکنندهٔ انواع گوناگون فرآوردهها
امیدوارم سال خوبی رو پیش رو داشته باشید
